კოქსაკი ბავშვებში: როგორ მიმდინარეობს, რითია სახიფათო და რას ვაკვირდებით

კოქსაკი — ეს ცალკე დაავადება კი არა, ენტეროვირუსებში შემავალი ვირუსების ჯგუფია. ერთი და იგივე ვირუსები სხვადასხვა ბავშვში განსხვავებულ სურათს იძლევა: ერთს — მსუბუქი უძლურება ტემპერატურით, მეორეს — ამოსაცნობი კომბინაცია, გამონაყარი ხელებსა და ფეხებზე მტკივნეული წყლულებით პირის ღრუში, რასაც სინდრომი „ხელი-ფეხი-პირი“ ეწოდება.

რას ნიშნავს „ხელი-ფეხი-პირი“

ეს აღწერილობითი სახელწოდებაა და არა ცალკე დიაგნოზი: გამონაყარი ძირითადად ხელებზე, ფეხებზე და პირის გარშემო ლოკალიზდება, პირის ღრუში კი მტკივნეული ელემენტები და წყლულები ჩნდება. ხშირად დაავადება ტემპერატურითა და მადის დაქვეითებით იწყება, გამონაყარი კი მოგვიანებით ჩნდება. ზოგ ბავშვს გამონაყარი თითქმის არ აქვს და რჩება მხოლოდ ტემპერატურა და ტკივილი პირის ღრუში.

მთავარი პრობლემა — არა გამონაყარი, არამედ პირის ღრუ

კანის გამონაყარი ბავშვს ჩვეულებრივ არ აწუხებს და თავისით ქრება. საფრთხეს სხვა რამ ქმნის: პირის ღრუს წყლულების გამო ყლაპვა მტკივნეულია, ბავშვი უარს ამბობს სმასა და ჭამაზე, და ეს დღე-ღამეში სითხის ნაკლებობამდე შეიძლება მიიყვანოს — განსაკუთრებით პატარებში.

• სასმელი შესთავაზეთ ხშირად და პატარა ულუფებით, ერთ ჯერზე დიდ მოცულობაზე დაჟინების გარეშე.
• გრილი სასმელი და გრილი რბილი საკვები ჩვეულებრივ ცხელზე ადვილად გადაიტანება.
• მჟავე, მარილიანი და ცხარე ტკივილს ამძაფრებს — ამ დღეებში ჯობია მათი თავიდან არიდება.
• რამდენიმე დღით საკვებზე უარი ნორმალურად გადაიტანება; სმაზე უარი — არა.
• ტკივილგამაყუჩებელს და ნებისმიერ პრეპარატს ბავშვს ექიმი უნიშნავს: ამ მასალაში დოზები და სქემები არ არის.

როგორ შევნიშნოთ, რომ სითხე აკლდება, დეტალურად ცალკე მასალაშია განხილული — იქვეა ახსნილი, რატომ არ შეიძლება დეჰიდრატაციის ხარისხის სახლში განსაზღვრა.

ტემპერატურა და ზოგადი მდგომარეობა

ცხელება უფრო ხშირად მოკლე ხნით, დაავადების დასაწყისში ძლებს. ორიენტირი უნდა იყოს არა თერმომეტრის ციფრი, არამედ ის, თუ როგორ გამოიყურება და იქცევა ბავშვი: სვამს თუ არა, რეაგირებს თუ არა ჩვეულებისამებრ, შეიძლება თუ არა მისი დამშვიდება. თუ ტემპერატურა თვალნათლი გაუმჯობესების შემდეგ ბრუნდება ან რამდენიმე დღეზე დიდხანს ძლებს, ბავშვი ექიმს უნდა ვაჩვენოთ.

კანი დაავადების შემდეგ

გამოჯანმრთელებიდან გარკვეული ხნის შემდეგ კანი ხელისგულებსა და ტერფებზე შეიძლება გაფლდეს, ფრჩხილები კი ზოგჯერ იცვლება და შემდეგ თავიდან იზრდება. ეს უსიამოვნოდ გამოიყურება, მაგრამ თავისთავად გართულებას არ ნიშნავს. თუ ცვლილებებს ტკივილი, შეშუპება ან სიწითლე ახლავს, ისინი ექიმს უნდა ვაჩვენოთ.

საჭიროა თუ არა ანალიზი

ტიპიურ შემთხვევებში ლაბორატორიული დადასტურება არ არის საჭირო: ის არც დაკვირვებას ცვლის და არც რეკომენდაციებს. გამოკვლევაზე მაშინ საუბრობენ, როდესაც სურათი ატიპიურია, მიმდინარეობა იწელება ან ექიმი სხვა მიზეზებს განიხილავს. კონკრეტული ვირუსის გამონაყარის გარეგნობით განსაზღვრა შეუძლებელია — არც ექიმისთვის და მით უმეტეს, ინტერნეტში ნაპოვნი ფოტოთი.

გადამდებობა და რა უნდა გავაკეთოთ ოჯახში

ენტეროვირუსები ადვილად გადადის — ხელებით, საგნებით, ნერწყვითა და ნაწლავის შემცველობით, ხოლო ვირუსის გამოყოფა სიმპტომების გაქრობის შემდეგაც გრძელდება. ამიტომ ოჯახში გადაცემის სრული შეწყვეტა ჩვეულებრივ ვერ ხერხდება. რასაც მართლაც აქვს ეფექტი: ხელების საფუძვლიანი დაბანა, ცალკე პირსახოცები და ჭურჭელი, ზედაპირებისა და სათამაშოების დამუშავება.

მასალა ატარებს საინფორმაციო ხასიათს და არ ცვლის ექიმის კონსულტაციას. ბავშვის დიაგნოზსა და მკურნალობას ექიმი განსაზღვრავს გასინჯვაზე.